Prywatny ośrodek terapii uzależnień
Współczesny świat trudno sobie wyobrazić bez Internetu. Stał się on nieodłącznym elementem życia prywatnego, zawodowego i społecznego. Jednak z coraz szerszym dostępem i intensyfikacją korzystania z sieci pojawiło się nowe zjawisko – uzależnienie od Internetu. Choć nie zostało jeszcze jednoznacznie sklasyfikowane jako zaburzenie w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-11 (z wyjątkiem uzależnienia od gier internetowych), coraz więcej specjalistów dostrzega jego destrukcyjny wpływ na życie psychiczne i społeczne. W niniejszym artykule przyjrzymy się przyczynom i skutkom tego zjawiska, które dotyka zarówno młodzież, jak i dorosłych.
Przyczyny uzależnienia od Internetu
Uzależnienie od Internetu jest uzależnieniem behawioralnym, czyli takim, które nie opiera się na substancji chemicznej (jak alkohol czy narkotyki), lecz na określonej czynności – w tym przypadku korzystaniu z Internetu. Do najczęstszych przyczyn jego rozwoju należą:
Czynniki psychologiczne
Osoby z niską samooceną, lękiem społecznym, zaburzeniami nastroju czy tendencją do ucieczki od rzeczywistości są bardziej podatne na uzależnienie od Internetu. Sieć staje się dla nich bezpieczną przestrzenią, w której mogą stworzyć alternatywną tożsamość, uniknąć konfrontacji z problemami i uzyskać natychmiastową gratyfikację.
Mechanizmy gratyfikacji i bodźcowania
Internet – zwłaszcza media społecznościowe, gry online i aplikacje rozrywkowe – działa w oparciu o mechanizmy gratyfikacji natychmiastowej. Lajki, komentarze, poziomy w grach czy nowe wiadomości wyzwalają wyrzut dopaminy, neuroprzekaźnika odpowiedzialnego za odczuwanie przyjemności. Systematyczne wzmacnianie pozytywne sprzyja kompulsywnemu powtarzaniu tych czynności.
Brak alternatyw w świecie realnym
Brak atrakcyjnych form spędzania czasu wolnego, ograniczony dostęp do sportu, relacji społecznych czy pasji może sprawiać, że Internet staje się jedynym źródłem stymulacji i rozrywki. Szczególnie widoczne jest to wśród dzieci i młodzieży z mniejszych miejscowości lub w rodzinach dysfunkcyjnych.
Wpływ środowiska i wzorców społecznych
Współczesna kultura promuje nieustanne bycie online, szybki dostęp do informacji i cyfrową tożsamość. Presja rówieśnicza, moda na życie w social mediach i zawodowe wymagania związane z byciem dostępnym 24/7 sprzyjają nadużywaniu Internetu.
Skutki uzależnienia od Internetu
Uzależnienie od Internetu ma wielowymiarowe konsekwencje – psychiczne, społeczne, somatyczne i poznawcze. Choć na początku może być niezauważalne, z czasem może doprowadzić do poważnych zaburzeń w funkcjonowaniu jednostki.
Problemy psychiczne
Najczęściej obserwowane skutki psychiczne to:
pogorszenie nastroju, a nawet rozwój depresji,
nasilenie lęku społecznego i izolacji,
drażliwość i spadek zdolności koncentracji,
zaburzenia snu (często wynikające z korzystania z urządzeń elektronicznych przed snem).
Problemy społeczne
Uzależnieni coraz rzadziej angażują się w bezpośrednie relacje z innymi ludźmi. Zaniedbują rodzinę, przyjaciół i obowiązki społeczne. Może dochodzić do konfliktów domowych, rozpadu relacji czy problemów w pracy i szkole. Osoba uzależniona często kłamie na temat czasu spędzanego online lub ukrywa swoje aktywności.
Problemy fizyczne
Wielogodzinne korzystanie z komputera lub smartfona może prowadzić do:
zespołu cieśni nadgarstka,
problemów ze wzrokiem (zespół suchego oka, krótkowzroczność),
wad postawy (np. garbienie się, bóle kręgosłupa),
zaniedbania podstawowych potrzeb fizjologicznych (snu, jedzenia, higieny).
Spadek efektywności poznawczej
Nadużywanie Internetu może osłabiać zdolności poznawcze – obniżać koncentrację, utrudniać przetwarzanie głębokie i zmniejszać zdolność do długotrwałego skupienia się na jednej czynności. Pojawia się tzw. „przeskakiwanie uwagi” typowe dla nadmiaru bodźców cyfrowych.
Objawy uzależnienia od Internetu
Nie każde intensywne korzystanie z Internetu oznacza uzależnienie. O problemie mówimy wówczas, gdy:
utrata kontroli nad czasem spędzanym online wpływa negatywnie na inne sfery życia,
pojawiają się objawy abstynencyjne przy braku dostępu do sieci (np. niepokój, rozdrażnienie),
Internet staje się centralnym punktem życia użytkownika, wypierając inne aktywności.
W takich przypadkach warto rozważyć pomoc specjalisty – psychologa lub terapeuty uzależnień.
Uzależnienie od Internetu i komputera – podsumowanie
Uzależnienie od Internetu to poważny problem współczesności, który nie dotyczy tylko młodzieży, ale coraz częściej również dorosłych. Jego przyczyny są złożone i wynikają z indywidualnych cech psychicznych, warunków społecznych oraz specyfiki samego środowiska cyfrowego. Skutki mogą być daleko idące – od problemów psychicznych, przez zaburzenia relacji, aż po fizyczne dolegliwości. Kluczowe znaczenie ma wczesna diagnoza, profilaktyka oraz edukacja cyfrowa, która pozwala korzystać z Internetu w sposób świadomy i zrównoważony.
Autor
terapeutka uzależnień i współuzależnienia, założycielka ośrodka „Szansa na Wolność”
w zawodzie od 1989 r. · 37 lat doświadczeniazweryfikowany profil
Jadwiga Lipus jest dyplomowaną terapeutką uzależnień i współuzależnienia z blisko 30-letnim doświadczeniem oraz założycielką ośrodka Szansa na Wolność w Wiśle (RPWDL nr 000000301730). Od listopada 2017 r. kieruje placówką i prowadzi terapię indywidualną oraz grupową.
Obszary wiedzy
terapia uzależnieńleczenie alkoholizmuleczenie narkomaniileczenie lekomaniileczenie hazarduterapia współuzależnieniaterapia indywidualnaterapia grupowa+2 więcej
- Strona www / portfolio
- Rejestr Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą (RPWDL)
- Panorama Firm
- E-mail: jadwiga.lipus@vp.pl
- Telefon: +48 792 020 244