O CHOROBIE

ALKOHOLIZM

Alkoholizm jest chorobą postępującą i chroniczną, którą daje się diagnozować i leczyć. Nieleczona będzie się dalej rozwijała prowadząc do coraz bardziej bolesnych konsekwencji zdrowotnych, emocjonalnych, społecznych i duchowych – nierzadko do śmierci. Osoba uzależniona sama nie jest w stanie zobaczyć prawdziwego obrazu swojej sytuacji. Dlatego, aby poznać siebie potrzebny jej jest drugi człowiek, który będzie dla niej lustrzanym odbiciem. Poprzez identyfikację z innymi ma większą możliwość poznania samego siebie i swoich problemów. Otrzymuje wsparcie, poczucie wspólnoty co zmniejsza poczucie izolacji i osamotnienia. Pozwala uczyć się nowych umiejętności i wzorców zachowań. Uczy otwartości, zaufania, akceptacji dla siebie, proszenia o pomoc, rozumienia uczuć i problemów innych, zmniejsza lęk przed bliskością. Leczenie alkoholizmu to złożony i długotrwały proces, który jednak niesie nadzieję na powrót do trzeźwości. Warto podjąć to wyzwanie. Choroba ta rozwija się podstępnie. Systematycznie niszczy i uszkadza narządy i układy wewnętrzne, zaburza emocje i myślenie, prowadzi do zaniedbywania rozwoju osobistego, konfliktu moralnego, doprowadza do zaburzeń lub zerwania relacji z rodziną i innymi ludźmi.
Warto pamiętać o tym, że skutki uboczne nadużywania alkoholu dotykają również osoby im bliskie (współuzależnienie).

Uzależnieni od alkoholu nie tylko ponoszą szkody z powodu picia ale doświadczają, że:

  • muszą wypić znacznie więcej niż kiedyś, aby poczuć się dobrze lub aby się upić,

  • kiedy przerywają picie czują się nie tylko źle fizycznie, ale też doświadczają niepokoju, drażliwości, bezsenności, czasem lęku,

  • aby zmniejszyć lub zapobiec tym cierpieniom piją alkohol z przekonaniem, że poczują się lepiej,

  • odczuwają silną potrzebę napicia się, myślą i planują picie, niecierpliwie oczekują na moment picia,

  • upijają się mimo, że planowały nie pić, albo wypić tylko trochę, obiecują sobie i innym ograniczenie lub zaprzestanie picia i nie wywiązują się z tych obietnic,

  • na picie przeznaczają coraz więcej czasu zaniedbując dotychczasowe przyjemności i zainteresowania,

  • piją mimo strat, które z tego wynikają (problemy zdrowotne, rozpad rodziny, problemy z prawem).

Osoby, którym picie wymyka się spod kontroli i odczuwają z tego powodu wiele negatywnych konsekwencji nie zawsze pamiętają co robiły po pijanemu. Budzi to niepokój, lęk, niepewność. Wstydzą się, odczuwają poczucie winy, a fakt, że nie udaje im się zapanować nad piciem rodzi uczucie bezradności, niepokoju, obniża poczucie własnej wartości. Często nie potrafią dostrzec korzyści jakie niesie ze sobą zaprzestanie picia. Po nieudanych próbach radzenia sobie z piciem tracą nadzieję na możliwość zmiany. Myślą jednak, że kiedyś sobie poradzą i to złudzenie pozwala im pić dalej. Osoby uzależnione stają się bezsilne wobec postępującego procesu samozniszczenia oraz dezorganizacji swego życia i najbliższego otoczenia dlatego niezbędne jest dla nich podjęcie terapii. U niektórych osób terapia może być poprzedzona kilkudniowym detoksem czyli odtruciem organizmu.
Zachowanie trzeźwości jest możliwe, ale konieczne jest zaakceptowanie choroby, umiejętność odmawiania, znajomość swoich bodźców wyzwalających chęć powrotu do picia i umiejętność radzenia sobie z nimi oraz kontakt z osobami trzeźwymi i grupami wsparcia np. AA. Pamiętać należy, że alkoholikiem pozostaje się na całe życie i o tym, że można być alkoholikiem, nie pić i być szczęśliwym. W procesie trzeźwienia pamiętać należy też to, że choroba może mieć nawrót w każdej chwili nawet po przyjęciu niewielkiej ilości alkoholu zawartej w słodyczach czy potrawach itp., dlatego osoba uzależniona potrzebuje zachować czujność i mieć samokontrolę.

 

NARKOMANIA

Osoby uzależnione często nie zdają sobie sprawy ze swojego uzależnienia. Przyjmowanie substancji traktują jako rozrywkę, odskocznię, z której w każdej chwili mogą zrezygnować. Nic bardziej mylnego! Uzależnienie od narkotyków jest bardzo poważnym problemem, stanowi źródło zagrożenia dla zdrowia i życia. Wpływa też negatywnie na funkcjonowanie zawodowe, a przede wszystkim na funkcjonowanie w sferze rodziny
Narkomania charakteryzuje się przede wszystkim głodem narkotycznym, przymusem zażywania środków odurzających i potrzebą zdobycia narkotyku za wszelką cenę. Pociąga za sobą liczne konsekwencje zdrowotne jak: bezsenność lub nadmierna senność, zaburzenia osobowości, stany lękowe, nerwica, depresja, psychozy. Mogą wystąpić napady padaczkowe, nagłe wzrosty ciśnienia, bóle głowy, nudności czy wymioty. Narkotyki są niezwykle szkodliwe. Powodują osłabienie łaknienia, spadek masy ciała, wyniszczenie, zakrzepy żylne i zatory tętnicze, zaburzenia miesiączkowania, obniżenie płodności, spadek libido i zaburzenia odporności. Mogą wpływać niekorzystnie na prawie każdy narząd w organizmie. Ich zażywanie może doprowadzić do udaru mózgu, zawału serca, uszkodzenia nerek, wątroby czy zaburzeń perystaltyki przewodu pokarmowego.
Uzależnienie od narkotyków jest chorobą postępującą i rozwijającą się fazami:

W zależności od fazy uzależnienia narkomani mogą doświadczać różnych symptomów:

  • Faza eksperymentalna uzależnienia od narkotyków objawia się przede wszystkim zmianami w wyglądzie zewnętrznym i zachowaniu. Typowe są: zaczerwienienie oczu i rozszerzenie źrenic, nadpobudliwość na zmianę z ospałością, dziwny zapach włosów i ubrań, nadmierne używanie środków zapachowych, utrzymujący się katar.

  • Kolejna faza używania i nadużywania substancji pociąga za sobą coraz więcej negatywnych konsekwencji. Uzależniony częściej ma zły nastrój i jest smutny. Zamyka się w sobie, zaniedbuje higienę osobistą, staje się agresywny i porzuca dotychczasowe zainteresowania, Etap ten wiąże się z pożyczaniem pieniędzy, pierwszymi kradzieżami i pojawieniem się pierwszych przedawkowań.

  • W ostatniej fazie uzależnienia od narkotyków uzależniony ma zerowe poczucie własnej wartości. Staje się patologicznym kłamcą. Cierpi na chroniczny kaszel. Często doświadcza wybuchów wściekłości i agresji wobec najbliższych, co prowadzi do kłopotów z policją. Pojawiają się paranoje narkotyczne.

Warto pamiętać o tym, że skutki uboczne zażywania narkotyków dotykają również osoby bliskie (współuzależnienie).

Uzależnienie od narkotyków jest chorobą, która ma swoje objawy. W związku z tym rozpoznanie powinno zostać postawione przez lekarza psychiatrę lub specjalistę terapii uzależnień.

Jeśli zauważysz u siebie, że:

  • czujesz zwiększoną potrzebę zażycia substancji;

  • nie przestrzegasz dawanych sobie i innym obietnic dotyczących okoliczności  przyjmowania substancji;

  • nie przyjęcie substancji powoduje niepokojące reakcje organizmu (objawy abstynencyjne);

  • aby osiągnąć oczekiwany przez Ciebie rezultat musisz zwiększyć dawkę substancji;

  • więcej czasu przeznaczasz na zdobycie, bycie pod wpływem narkotyku i  dochodzenie do siebie po jego zażyciu;

  • używasz narkotyk pomimo świadomości jego szkodliwego działania.

    to masz problem.
    Minimum trzy spośród wymienionych objawów  świadczy o tym, że potrzebna jest ci pomoc specjalisty.

 

HAZARD

Nałogowe granie z obstawianiem pieniędzy jest uzależnieniem podobnym do innych uzależnień behawioralnych jak alkoholizm, narkomania. Jest chorobą postępującą, która rozwija się fazowo i ma swoje objawy. Na początku osoba grywa okazjonalnie dla rozrywki. Z czasem zaczyna fantazjować o wielkiej wygranej. Kiedy zdarzają jej się wygrane czuje silniejsze pobudzenie. Obstawia wtedy zakłady coraz częściej i podnosi przy tym stawki. Zaczyna wierzyć w to, że można wygrać zawsze. Kiedy wygra znaczną kwotę, myśli o tym, żeby ponownie zagrać. Ryzykuje i obstawia jeszcze większe kwoty. Naraża ją to na wysokie straty, a gdy jej zabraknie środków na kolejne gry zaciąga pożyczki i wciąż podejmuje próby „odegrania się”. Wygraną przeznacza na spłacenie długów, a na granie pieniędzy znów jej brakuje. Osoba uzależniona coraz więcej się zapożycza. Gra kosztem rodziny, zainteresowań i swojej pracy. Ukrywa swoje uzależnienie. Unika wierzycieli i wierzy, że wkrótce wygra tyle, że uda jej się spłacić długi i jeszcze wyjdzie na swoje. Nadal gra, a problemy narastają w związku z czym hazardzista odsuwa się od znajomych i rodziny. Narastające długi i naciski wierzycieli powodują u niej poczucie paniki i wyczerpują ją psychicznie. W tym okresie gracz zaczyna wchodzić w konflikt z prawem. Z powodu problemów i związanych z nimi poczuciem winy i bezradności może popaść w depresję, a także może doprowadzić ją to do myśli lub prób samobójczych. Często hazardzista nie widzi wyjścia ze swojej sytuacji i ucieka przed problemami w alkohol lub leki, które z czasem doprowadzają ją do uzależnienia od tych substancji. Poprzez problemy z prawem może trafić do więzienia, popełnić samobójstwo lub zginąć z ręki wierzycieli.

Jeżeli jesteś nałogowym hazardzistą to prawdopodobnie występują u Ciebie następujące objawy:

  • masz potrzebę lub poczucie przymusu grania nawet wtedy kiedy gra jest niemożliwa lub kiedy Sam próbujesz się powstrzymać od grania;

  • masz trudności z powstrzymywaniem się od grania oraz przeznaczasz coraz więcej czasu i środków finansowych na granie;

  • przy próbach przerwania lub ograniczenia grania odczuwasz niepokój, rozdrażnienie i gorsze samopoczucie w tym także fizyczne a kiedy wracasz do gry to te objawy ustępują;

  • spędzasz coraz więcej czasu na graniu i grasz bardziej ryzykownie oraz przeznaczasz na granie coraz większych kwot w celu uzyskania zadowolenia czy dobrego samopoczucia, które wcześniej uzyskiwałeś już przy mniejszej intensywności grania;

  • kontynuujesz grę pomimo, że zaniedbujesz swoje zainteresowania, hobby na rzecz grania i zdobywania środków na granie.

 

LEKOMANIA

Lekomania to nałóg równie niebezpieczny jak alkoholizm i narkomania. Dotyczy on nadużywania środków nasennych, przeciwlękowych, uspokajających, a także środków przeciwbólowych, dopingujących, euforyzujących, hormonalnych i innych.
Uzależnienie od leków wywołuje stan psychiczny lub fizyczny, który wynika z interakcji leku z żywym organizmem, prowadząc do zmian zachowania łącznie z uczuciem przymusu stałego lub okresowego zażywania leku. Lekomania jest chorobą, którą można zatrzymać i wyleczyć. Nie leczona doprowadza do bardzo poważnych powikłań np. przyćmienie świadomości, pogorszenie zdolności dokonywania oceny, silnej senności, apatii, bełkotliwej mowy, utraty koordynacji ruchów czy zmniejszonej aktywności życiowej. Uzależnienie fizyczne powoduje zmiany pracy narządów wewnętrznych. Może doprowadzić do powstania wrzodów żołądka, upośledzenia funkcji wątroby lub nerek, a u astmatyków nasilać skurcz oskrzeli. Inne konsekwencje nadużywania leków to m.in.: zaburzenia ciśnienia krwi, czynności serca, oddychania i funkcji układu trawiennego. Chory w miarę rozwoju nałogu musi przyjmować coraz większe dawki substancji, by otrzymać pożądany efekt lub aby uniknąć nieprzyjemnych doznań w związku z brakiem leku. W ten sposób wzrasta niebezpieczeństwo przedawkowania leków, wystąpienia skutków ubocznych, zatrucia, a nawet śmierci. Warto pamiętać o tym, że skutki uboczne nadużywania leków dotykają również osoby bliskie (współuzależnienie).

Osoby, które nadużywają leków często się do tego nie przyznają i bardzo dobrze się z tym kryją, aby więc stwierdzić, czy ktoś ma problem z lekomanią warto zwrócić uwagę na wymienione tutaj objawy:

  • silne pragnienie zażycia leku;

  • obsesyjna chęć zdobycia leku;

  • dążenie do przyjmowania i zwiększanie jego dawek;

  • obojętność emocjonalna (degradacja uczuć wyższych);

  • negatywne zmiany osobowości;

  • degradacja społeczna – np.:utrata pracy, stanowiska;

  • upośledzenie zdolności psychosomatycznych.

Lekomania to postępująca choroba. Trudno jest samemu przerwać zażywanie leku ze względu na pojawienie się objawów odstawiennych zwanych zespołem abstynencyjnym. Dochodzi do niego wtedy gdy mija działanie leków. U osoby pojawiają się dokuczliwe objawy: bóle, zawroty głowy, drżenia, nudności, wymioty, biegunki, silne pocenie się, lęk, trudności ze snem, majaczenie.
Najskuteczniejszą formą leczenia lekomanii jest terapia stacjonarna.

 

WSPÓŁUZALEŻNIENIE

Współuzależnienie to nadmierne poświęcanie się dla osoby, która zachowuje się w sposób destrukcyjny (nadużywa alkoholu, narkotyków, jest agresywna, manipuluje). Destrukcyjne zachowania osoby uzależnionej powodują, że cała rodzina cierpi, a jej życie toczy się wokół problemu. Bliscy takich osób dopasowują się do sytuacji lub próbują coś zmienić, jednak bez rezultatu. Współuzależnienie to pewien styl zachowania się i sposobu myślenia, wynikający z przystosowania się do ciągłego stresu, huśtawki emocjonalnej i długotrwałego braku poczucia bezpieczeństwa. Osoby współuzależnione często cierpią w milczeniu. Odczuwają zmęczenie, leczą się na nerwicę, bezsenność. Biorą na siebie zbyt dużo obowiązków, zaniedbując własne potrzeby. Uważają, że ich życie nie ma wartości. Nie wierzą w to, że zasługują na miłość. Współuzależnieni sami podejmują walkę z uzależnieniem bliskiej osoby i sami też chcą ją wygrać. Tracą na tę walkę wszystkie siły i zdrowie. Walce tej towarzyszy ogromny stres. Jest to walka z góry przegrana, bo z uzależnieniem się nie walczy. Uzależnienie można poznać, zrozumieć, zaakceptować, ale do tego potrzebny jest drugi człowiek i pomoc terapeuty. Osoby współuzależnione nie zauważają, że potrzebują pomocy w formie terapii. Terapia osób współuzależnionych nie jest łatwa. Dla wielu z nich bardzo problematyczną kwestią jest przyjęcie do wiadomości, że ich dotychczasowe postępowanie wyrządzało więcej szkody niż pożytku. Celem terapii nie jest pomoc uzależnionej osobie, a dokonanie zmian we własnym życiu i przejęcie nad nim kontroli.

Script logo